1) w starożytnym Rzymie (II w. p.n.e. - I w. n.e.) letni dom mieszkalny, połączony z ogrodem. Luksusowa rezydencja rzymska. Rodzaje willi:
a) villa urbana - parterowy lub piętrowy dom z ogrodem, położony zazwyczaj na peryferiach miasta lub w rejonach podmiejskich, ozdobiony bogatą dekoracją malarską, mozaikową, rzeżbiarską. Pełnił funkcję domu letniskowego dla rodziny,
b) villa maritima -  (nadmorska), odmiana villa urbana - rodzaj kąpieliska. Często konstrukcji wsparta była na palach nad wodą,
c) villa rustica - rodzaj folwarku, stanowiącego połączenie rezydencji z samowystarczalnym gospodarstwem wiejskim (villa rustica w Boscoreale koło Pompejów). W okresie republiki willa była zamożnym domem jednorodzinnym z ogrodem. Z biegiem czasu wille przekształciły się w rezydencje bogaczy o różnorodnym architektonicznie układzie, a w ich skład wchodziły budynki znajdujące się poza domem mieszkalnym: teatr, termy, świątynia (posiadłość cesarza Hadriana w Tivoli). W Rzymie na Polu Marsowym znajdowała się tzw. villa publica, gdzie czasowo przebywali urzędnicy i posłowie zagraniczni.

2) w Średniowieczu w zachodniej Europie wielki majątek ziemski, z dworem w centrum. Rezydencja rządcy (villicus), przy której skupiali się rzemieślnicy wiejscy. Część ziemi uprawiali, na zasadzie pańszczyzny, poddani lub niewolni chłopi, a część oddawano pod uprawę chłopom. W okresie karolińskim (koniec VIII w.) podejmowano próby racjonalizacji gospodarki w dobrach królewskich.System willowy (oparty na samowystarczalności) ulega rozkładowi w XI-XII w.

3) współcześnie mianem willi określa się domy jednorodzinne typu miejskiego, tworzące niekiedy tzw. dzielnice willowe, a także niewielkie pensjonaty w kurortach letniskowych.